Vrijwilligerscommissie

Vrijwilligersproblematiek (Geschreven door Gerrit Gudden - Voorzitter - november 2009)

In de loop van de afgelopen ruim 70 jaar is al gebleken dat niet alle taken nog vrijwillig/kosteloos zijn in te vullen: bepaalde functies (bijv. sommige trainers, schoonmaak en terreinbeheer) worden thans al door betaalde krachten uitgevoerd.

De maatschappelijke ontwikkelingen leiden tot het gegeven dat steeds minder leden bereid en/of in staat zijn (structurele) taken vrijwillig in te vullen. En degenen die zich nog wel beschikbaar stellen, krijgen een steeds groeiend takenpakket. Dat leidt tot de situatie dat steeds minder vrijwilligers ook nog eens (veel) meer moeten doen.

Maar, mede dankzij de spectaculaire groei van de vereniging (in 10 jaar een ruime verdubbeling van het ledental van 400 naar ruim 800), is anderzijds de behoefte aan vrijwilligers steeds verder toegenomen. Daarnaast leidt ook de ambitie van de vereniging tot een hogere behoefte aan (kwalitatief vaardige) vrijwilligers.

Dan komt er een moment waarop “vraag en aanbod” van vrijwilligers niet meer op elkaar zijn af stemmen. De situatie bij Sportclub is weliswaar nog niet verontrustend, maar op sommige plekken (bijv. kantine, jeugdcommissie) begint het wel behoorlijk te knellen.

Om te voorkomen dat we echt in de problemen komen hebben we, samen met de vrijwilligers-commissie, gekeken naar mogelijke oplossingen en alternatieven.

We zijn gezamenlijk tot de conclusie gekomen dat er, gezien de maatschappelijke ontwikkelingen, niet langer aan te ontkomen valt dat meer taken (al dan niet door de eigen leden) op de één of andere manier verplicht dan wel “betaald” moeten worden ingevuld.

Anderzijds moet aan (nieuwe) leden duidelijk worden gemaakt wat je als lid van Sportclub minimaal terug mag verwachten: het in de loop der tijd gegroeide gegeven dat alles voor je wordt geregeld, moet daarbij worden genuanceerd.

Wat mag je als lid verwachten:

Een gedegen opvang/opleiding [1] waarbij een kwalitatief goede accommodatie en goede materialen beschikbaar zijn.

Voor alle (facilitaire) aanvullingen (van bijv. het hebben van een elftalleider, scheidsrechter, het schoonmaken van de kleedkamers, tot het nuttigen van dranken en etenswaren in de kantine) geldt niet langer de vanzelfsprekendheid dat die door de vereniging zonder meer en kosteloos worden ingevuld.

Verplichte invulling van vrijwilligerstaken

Als eerste stap kiezen we er, met instemming van de vrijwilligerscommissie voor, om bepaalde vrijwilligerstaken (keuken- en kantinediensten) meer collectief (per team) verplicht in te laten vullen. We denken dat dit ook een aanzet kan geven in de bewustwording dat niet alles meer als vanzelfsprekend door de club wordt uitgevoerd.

Contributiesysteem:

Het huidige contributiesysteem is uitsluitend gebaseerd op een te betalen geldbedrag. Dat betekent dat leden die geen vrijwilligerstaken vervullen, evenveel betalen als leden die dat wel doen. Dat leidt tot ongelijkheid die op den duur wellicht niet is vol te houden. Die ongelijkheid zou kunnen worden opgeheven door de contributie niet alleen in geld, maar ook in waardering voor actieve betrokkenheid uit te drukken.

De noodzakelijke “betaling” van vrijwilligerstaken zou er dus ook uit kunnen bestaan dat leden die vrijwilligerstaken vervullen, minder of geen contributie meer hoeven te betalen (waarbij de “schade” voor de clubkas wordt gecompenseerd door de “passieve” leden meer te laten betalen).

1. Kantine

Omdat het vrijwilligerstekort in de kantine het meest urgent is en omdat dat ook de financiële status van de vereniging raakt, beginnen we met het verplicht stellen door de onderscheiden teams (15) van het leveren van keuken- en kantinemedewerkers.

Dat doen we als volgt:

Elk seniorenteam + A-jeugd-team stelt 3 leden beschikbaar voor het verrichten van keuken- en kantinediensten. Gezien het aantal teams betekent dit dat deze leden maximaal 7,5 uur per maand (bij voorkeur in koppels van twee) worden ingeroosterd. De vaste bezetting van de kantinecommissie roostert deze leden in, leidt ze op en begeleidt ze.

Natuurlijk bestaat het risico dat zo”n 1^e stap onvoldoende uitpakt. Het kan zijn dat de verplichte collectieve inbreng van teams bij keuken- en kantinediensten niet functioneert, c.q. te veel praktische bezwaren oproept. Na een halfjaar wordt deze optie dan ook geëvalueerd. Mocht die evaluatie negatief uitpakken dan gaan we over tot een aanpassing van het contributiesysteem zodanig dat de passieve leden gaan betalen voor de inzet van actieve leden, c.q. betaalde krachten.

In eerste aanleg richten we ons daarbij nog steeds op de kantine. Van alle als spelend lid geregistreerde seniorleden en A –juniorleden vanaf 18 jaar wordt de contributie verhoogd met 36 € per jaar. Het bedrag dat daarbij ter beschikking komt, komt ten goede aan de kantinemedewerkers (individuele of collectieve betaling). De contributie van spelers van teams die niet wensen mee te werken aan de 1^e stap (het beschikbaar stellen van 3 leden voor kantinediensten) wordt sowieso met € 3 per maand verhoogd.

2. Overige vrijwilligerstaken

We realiseren ons dat er ook buiten de kantine problemen kunnen gaan ontstaan door een gebrek aan vrijwilligers. Vooralsnog gaan we er van uit dat voldoende leden hun/haar verantwoordelijkheid nemen actief te participeren. De vrijwilligerscommissie heeft hier een taak om e.e.a. te stimuleren.

Mochten we echter ook hier op den duur vastlopen, dan denken we over een structurele vorm van beloning van actieve leden die dan door de passieve leden moet worden betaald. Wellicht dat betaling leidt tot een prikkel om vrijwilligerswerk te gaan doen. Dat zou dan in de volgende vorm kunnen gebeuren:

Voor iedereen die zich beschikbaar stelt voor structurele vrijwilligerstaken (actief lid gedurende minimaal een volledig seizoen voor het lid zijn van één van de vele commissies, bestuur, kantine-vrijwilliger, trainer van een jeugdelftal, scheidsrechter) wordt de contributie deels gerestitueerd [2]

Het zal duidelijk zijn dat ook dit voorstel consequenties heeft voor de contributie-opbrengsten. Om de ongelijkheid in de ledenparticipatie op te heffen moet dan de contributie voor alle leden worden verhoogd met het totaal van de restituties aan de actieve leden.

Als alle structurele vrijwilligerstaken (ruim 100) door leden worden ingevuld, dan moet na afloop van het seizoen een bedrag dat afhankelijk is van de omvang van de gekozen restitutievorm, worden uitbetaald aan de actieve leden. Dat betekent dat de contributie voor alle leden aan het begin van het seizoen met dat bedrag moet worden verhoogd om de huidige contributieopbrengsten te kunnen continueren.

We beseffen dat een dergelijke wijziging in het contributiestelsel ingrijpend is. We willen die op dit moment dan ook nog niet doorvoeren. We beperken ons daarom nu tot de voorgestelde op de kantine gerichte eerste stap: het verplicht stellen van keuken- en kantinediensten, resp. het betalen daarvan.

Mocht echter ook de bezetting van de overige vrijwilligerstaken in de toekomst structureel onvoldoende worden, dan zien we ons echter genoodzaakt tot het nemen van een dergelijke meer drastische aanpak.

We denken dat in dat geval een beloning van actieve leden een passend alternatief is waarmee een meer gelijkwaardige bijdrage van alle leden aan de vereniging kan worden gerealiseerd.